‘Basisvaardigheden rekenen en Nederlands in de opleiding onderwijsassistent’

In opdracht van de Inspectie van het Onderwijs heeft Regioplan beleidsonderzoek een onderzoek bij de opleidingen Onderwijsassistent (OA) uitgevoerd. Daarin stonden de volgende vragen centraal:

  • Hoe presteren opleidingen Onderwijsassistent voor wat betreft de basisvaardigheden rekenen/wiskunde en Nederlands?
  • Wat is de kwaliteit van het onderwijs bij de opleiding Onderwijsassistent in de vakken rekenen/wiskunde en Nederlands?
    Het onderzoek is uitgevoerd bij tien ROC’s. Daarbij hebben de eerste- en laatstejaars leerlingen de Eindtoets Basisonderwijs van het Cito gemaakt. Bij vijf van deze ROC’s zijn ook gegevens verzameld over het aanbod van de vakken in de opleiding OA. Dit heeft geleid tot de volgende conclusies:
  • Het niveau van eerstejaars OA-leerlingen ligt bij Nederlands beduidend hoger dan het niveau van leerlingen aan het einde van het basisonderwijs. Bij rekenen is het niveau ongeveer gelijk aan dat van leerlingen aan het einde van het basisonderwijs.
  • Het niveau van de laatstejaars OA-leerlingen ligt zowel bij rekenen als bij Nederlands beduidend hoger dan bij de eerstejaars. Bijna de helft voldoet op rekengebied aan de informele eis voor doorstroom naar de pabo van een tachtig procent score op de Citotoets.
  • Er zijn met name op rekengebied grote niveauverschillen tussen leerlingen.
  • Jongens scoren duidelijk beter dan meisjes. Autochtone leerlingen scoren beduidend beter dan allochtone.
  •  Er is grote diversiteit in het onderwijsaanbod bij de onderzochte opleidingen. Alle opleidingen streven naar een eindniveau van groep 8 van de basisschool voor alle leerlingen, maar daarbij zijn er grote verschillen in de gebruikte methoden en aantallen uren voor de vakken. t Er is in de landelijke kwalificatie-eisen geen norm voor het eindcijfer voor rekenen en Nederlands. Sommige opleidingen eisen wel een voldoende van hun leerlingen. Docenten zeggen behoefte te hebben aan dergelijke, landelijke eisen.
  • De leerlingen leren, zoals gezegd, duidelijk bij tussen hun eerste en laatste jaar. Er zijn echter duidelijke verschillen tussen opleidingen in de mate waarin dat het geval is, dus in de toegevoegde waarde. Omdat er verschillen zijn tussen de samenstelling van de leerlingpopulaties van de opleidingen, is een duidelijke conclusie over de mate waarin het programma daarop van invloed is pas te trekken bij een herhalingsonderzoek van de huidige groep eerstejaars.
  • De verschillen in resultaten tussen de opleidingen zijn voor een belangrijk deel terug te voeren op verschillen in de populatie. De diversiteit van de opleidingen is zodanig dat geen duidelijke relaties konden worden gevonden tussen het aanbod en die resultaten.
    In het algemeen kan worden gesteld dat de aandacht voor rekenen en Nederlands in de opleidingen OA duidelijk gestimuleerd is door de invoering van de toetsen op de pabo’s. De huidige laatstejaars leerlingen scoren op dat punt niet slecht, maar de verwachting is dat huidige eerstejaars over twee jaar hoger zullen scoren.

Heeft u vragen?

Op bvekennis.nl vindt u snel en eenvoudig kennis over beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve). Naast onderzoeksrapporten vindt u hier onder andere beleids- en visiedocumenten en links naar relevante sites. Bvekennis.nl is een dienst van het Expertisecentrum Beroepsonderwijs (Ecbo).

Bvekennis.nl bevat informatiebronnen en publicaties over de bve-sector, van onderzoeksrapporten tot beleidsnota’s. Deze verzameling wordt doorlopend aangevuld met nieuwe documenten, afkomstig uit binnen- én buitenland.

Meer weten?

Bij het samenstellen van de kennisbank zijn wij zeer zorgvuldig te werk gegaan wat betreft bronvermelding en gebruik van documenten. Mocht u eigenaar zijn van het hier genoemde document en vragen hebben over onze aanpak. Neem dan contact met ons op.